Concept: Het panopticum

Het panopticon is een soort gevangenis dat tegenwoordig symbool is komen te staan voor de subtiele, ongelijke machtsverhoudingen die in een datamaatschappij ontstaan. Het panopticon is een circelvormig gebouw waarbij de cellen in de buitenwand zitten. In het centrum van de circel zit een bewaker, die vanuit dit plek alle cellen binnen kan kijken. De gevangene heeft…

Concept: Technologisch Determinisme vs Sociaal Constructivisme

Technologie lijkt een van de belangrijkste bronnen van verandering in onze maatschappij. We spreken vaak over de ‘impact’ van technologie op ons leven, en krijgen het gevoel dat we de ontwikkelingen maar amper kunnen bijbenen, en dat het niet tegen te houden is. Maar is dat echt zo? Techniekfilosofen denken al decennia over deze vraag na….

Video: The secret life of machines – The office

Dit is niet canoniek, maar het is wel een mooi praktisch voorbeeld. In de serie “the secret life of machines” laat knutselaar Tim Hunkin zien hoe apparaten werken. Deze aflevering pakt hij het iets breder, en beschrijft hij de geschiedenis van kantoorautomatisering. Het laat mooi de zoektocht naar efficiëntie, en de opkomst van psychologische inzichten in de 20e eeuw….

Concept: Cybernetica

Cybernetica is het idee dat de wereld een complex maar uiteindelijk wel te begrijpen systeem is. De wereld bestaat vanuit dit perspectief eigenlijk uit allemaal kleine op elkaar reagerende systemen. De meest elementaire bouwsteen is de ‘cybernetische feedback loop’. Een thermostaat is hier een perfect voorbeeld van. Een thermostaat bestaat cybernetisch gezien uit drie delen: Iets dat de…

Video: Where good ideas come from

Hoe komt innovatie tot stand? We hebben vaak het beeld dat een slim individu een briljante ingeving heeft. Maar innovatie is veel meer een traag en communaal proces, zo legt historicus Steven Johnson in deze video uit. Hij stelt dat plekken die de uitwisseling van ideeën mogelijk maken erg belangrijk zijn. Hij bekijk onder andere…

Artikel: The Californian Ideology

in 1995 schreven de Marxistische historici Richard Barbrook en Andy Cameron een betoog waarin ze stellen dat er in Silicon Valley een heel bijzondere cultuur is ontstaan. Het is een plek, stellen ze, waar het hippie idealisme uit de jaren 60 zich, nadat hun politieke ambities faalden, heeft getransformeerd. Deze oude-hippies, aldus Cameron, hebben hun…

Manifest: A Declaration of the Independence of Cyberspace

In 1996 schreef John Perry Barlow een enorm invloedrijk en utopisch manifest over wat het internet zou kunnen zijn: een nieuwe plek waar de oude politiek niet meer welkom was: Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel, I come from Cyberspace, the new home of Mind. On behalf of the…

Boek: Marshall McLuhan – Understanding Media

Er wordt wel gezegd dat Marshall McLuhan de vader is van de mediatheorie. Zijn gevleugelde uitspraken maakten hem in de jaren 60 tot een ware televisiepersoonlijkheid. Een aantal van zijn observaties zijn gemeengoed geworden. The medium is the message. Het is belangrijker dat er uberhaupt TV is, dan wat er op die TV te zien is. De vorm…

Artikel: As We May Think

Tijdens de tweede wereldoorlog werden de peperdure computers vooral door het leger ingezet. Schrijver Vanevar Bush beschreef een wereld waarin computers op allerlei andere, meer creatieve manieren de mens tot dienst konden zijn. Hij stelde eloquent voor om met behulp van computers een kennis maatschappij te bouwen. “Whenever thought, for a time, runs along an…

Documentaire: Adam Curtis – The Century of the Self

Deze 4-delige documentaire onderzoekt de opkomst van het individualisme in de 20e eeuw. Ze vormt op een aantal manieren een relevante achtergrond voor de analyse van hedendaagse technologie: De geïndividualiseerde maatschappij vormt het decor voor hedendaagse beloftes over het internet als bron van nieuwe collectiviteit. De reclame-industrie had als eerste door dat psychologische inzichten konden worden ingezet om menselijk…