Psychometrie en het beïnvloeden van keuzes

De hedendaagse technologie weet niet alleen veel mensen te bereiken, maar ook te beïnvloeden. Dat kan omdat we door de toename van psychologische kennis mensen steeds beter doorzien. Hun beslisprocessen, en hun verlangens en motivaties. Die zijn niet zo rationeel als mensen vaak zelf denken. Het vakgebied waarin deze analyses worden gemaakt is de zogenaamde “Psychometrie”….

Concept: Het panopticum

Het panopticon is een soort gevangenis dat tegenwoordig symbool is komen te staan voor de subtiele, ongelijke machtsverhoudingen die in een datamaatschappij ontstaan. Het panopticon is een circelvormig gebouw waarbij de cellen in de buitenwand zitten. In het centrum van de circel zit een bewaker, die vanuit dit plek alle cellen binnen kan kijken. De gevangene heeft…

Concept: Technologisch Determinisme vs Sociaal Constructivisme

Technologie lijkt een van de belangrijkste bronnen van verandering in onze maatschappij. We spreken vaak over de ‘impact’ van technologie op ons leven, en krijgen het gevoel dat we de ontwikkelingen maar amper kunnen bijbenen, en dat het niet tegen te houden is. Maar is dat echt zo? Techniekfilosofen denken al decennia over deze vraag na….

Concept: Cybernetica

Cybernetica is het idee dat de wereld een complex maar uiteindelijk wel te begrijpen systeem is. De wereld bestaat vanuit dit perspectief eigenlijk uit allemaal kleine op elkaar reagerende systemen. De meest elementaire bouwsteen is de ‘cybernetische feedback loop’. Een thermostaat is hier een perfect voorbeeld van. Een thermostaat bestaat cybernetisch gezien uit drie delen: Iets dat de…

Video: Where good ideas come from

Hoe komt innovatie tot stand? We hebben vaak het beeld dat een slim individu een briljante ingeving heeft. Maar innovatie is veel meer een traag en communaal proces, zo legt historicus Steven Johnson in deze video uit. Hij stelt dat plekken die de uitwisseling van ideeën mogelijk maken erg belangrijk zijn. Hij bekijk onder andere…

Boek: Frank Pasquale – Black Box Society

De black box is een term uit de designwereld die duidt op een (deel van) een systeem waarvan de werking niet inzichtelijk is. In onze data wereld hebben we het dan vaak over algoritmes die op een bepaalde manier data verwerken. Neem bijvoorbeeld de algoritmes van Google en Facebook die bepalen welke resultaten of nieuwtjes je…

Artikel: The Californian Ideology

in 1995 schreven de Marxistische historici Richard Barbrook en Andy Cameron een betoog waarin ze stellen dat er in Silicon Valley een heel bijzondere cultuur is ontstaan. Het is een plek, stellen ze, waar het hippie idealisme uit de jaren 60 zich, nadat hun politieke ambities faalden, heeft getransformeerd. Deze oude-hippies, aldus Cameron, hebben hun…

Concept: Innovatie

Omdat we in ons dagelijks taalgebruik geen onderscheid maken tussen verschillende soorten ‘innovatie’, kan het al snel een toverwoord worden waar je eigenlijk niet tegen kan zijn. Pas als we genuanceerder kijken, en de verschillende soorten innovatie uiteenrafelen, kunnen we complexere uitspraken doen. Dan vinden we sommige soorten innovatie fijn, maar andere soorten misschien niet….

Manifest: A Declaration of the Independence of Cyberspace

In 1996 schreef John Perry Barlow een enorm invloedrijk en utopisch manifest over wat het internet zou kunnen zijn: een nieuwe plek waar de oude politiek niet meer welkom was: Governments of the Industrial World, you weary giants of flesh and steel, I come from Cyberspace, the new home of Mind. On behalf of the…

Documentaire: Net of Rights

Deze documentaire gaat in op de vraag hoe beleidsmakers en bestuurders om kunnen gaan met het beheer van het internet. DOCUMENTAIRE Net of Rights

Boek: The Global War for Internet Governance

Laura Denardis beschrijft de zoektocht naar nieuwe vormen van bestuur voor de instellingen die verschillende aspecten van het internet beheren. Een voorbeeld is het ICANN, de organisatie achter het DNS systeem, ook wel het ‘telefoonboek van het internet’ genoemd. Eind 2016 deed de Amerikaanse overheid afstand van haar macht over deze organisatie. Lange tijd bestond…

Fake News & Post Truth

Recent is er veel te doen over “nep nieuws”, en de ‘post truth’ maatschappij. Er lijken twee oorzaken aan te wijzen: Schandalen verkopen beter De opkomst van Nep Nieuws lijkt allereerst het gevolg van de dominante van businessmodellen op het internet waar de burger met data betaalt, in plaats van met geld. Wie het lukt om…

Boek: Code is Law

De Amerikaanse professor in de rechten Lawrence Lessig heeft in zijn carrière al een enorme invloed gehad op het denken over auteursrecht, creativiteit, en politiek. In zijn boek Code is Law vergelijkt hij programmeercode met wet teksten. Beide hebben het vermogen om ons handelen te sturen. Wanneer steeds meer aspecten van ons leven door computers wordt ondersteund, zal steeds vaker…

Concept: Reverse Technology Assesment

In zijn analyse van de deeleconomie (wat valt eronder, wat niet?) beschrijft Professor Koen Frenken en-passant ook de tactiek die technologiebedrijven gebruiken om politieke en maatschappelijke discussie uit de weg te gaan: Het interessante van deeleconomie is dat het innovatieproces eigenlijk omgekeerd verloopt in vergelijking met andere innovatieprocessen. We hebben hier te maken met wat ik…

Documentaire: Adam Curtis – The Century of the Self

Deze 4-delige documentaire onderzoekt de opkomst van het individualisme in de 20e eeuw. Ze vormt op een aantal manieren een relevante achtergrond voor de analyse van hedendaagse technologie: De geïndividualiseerde maatschappij vormt het decor voor hedendaagse beloftes over het internet als bron van nieuwe collectiviteit. De reclame-industrie had als eerste door dat psychologische inzichten konden worden ingezet om menselijk…